Волидайн ва вакили ҳуқуқии Идени 14-сола гуфтанд, ки ҳафтаи гузашта ҳангоми эътирозҳои донишҷӯён дар Фаронса, як корманди полис аз масофаи наздик норинҷаки гази ашковарро ба сӯи ӯ партоб кард. Дар натиҷа, ҷоғи наврас шикаст ва чандин дандонаш осеб дид.
Ба гуфтаи вакили ҳуқуқӣ, наврас дар шаҳри Сен-Уэн-л’Омон, чанд метр дуртар аз маҳалли эътироз, рӯйи девор нишаста, ба телефони худ нигоҳ мекард. Тибқи гуфтаҳои додситони маҳаллӣ, як корманди полис ба назди ӯ омада, бо калтак ба ӯ зарба задааст. Иден низ дар ҷавоб ӯро бо пой задааст. Сипас, корманди дигари полис бо истифода аз дастгоҳи партоби норинҷаки гази ашковари «Кугар» тир андохта, ба рӯйи ӯ задааст.
Вакили ҳуқуқӣ Элза Марсел гуфт: «Корманди полис норинҷакро ба даҳони ӯ зад ва ӯро рӯйи замин гузошта, ҳатто ба хадамоти ёрии таъҷилӣ занг назад».
Ба гуфтаи ӯ, хонавода барои ҳифзи махфияти худ хостааст, ки насаби дуюми Иден ошкор карда нашавад. Оила аз рӯйи иттиҳоми сӯиқасд ба куштор шикоят пешниҳод кардааст.
Сухангӯи полис гуфт, ки онҳо дар бораи таҳқиқоти ҷорӣ изҳори назар намекунанд. Додситонӣ дар изҳороте гуфт, ки донишҷӯ бо кормандони полис даргир шудааст ва онҳо кӯшиш кардаанд, ки ӯро ба ақиб тела диҳанд. Рӯзи сешанбе, ҳашт рӯз пас аз ҳодиса, нисбат ба корманди полис бо иттиҳоми расонидани осеби ҷисмонӣ аз ҷониби мансабдори давлатӣ, ки боиси маъюбӣ ё тағйири доимии намуди зоҳирӣ шудааст, расман тафтишот оғоз гардид.
Ин парванда яке аз 24 парвандаест, ки аз ҷониби нозироти дохилии полиси Фаронса — IGPN — дар робита ба амалиёти полис ҳангоми мавҷи эътирозҳои донишҷӯён, ки беш аз ду ҳафта идома дошт, мавриди таҳқиқ қарор дорад. Эътирозҳо ба шароити мактабҳо марбутанд. Сарвазир Себастян Лекорню ин тазоҳуротро хушунатомезтарин эътирозҳо дар чанд даҳсолаи охир номидааст.
Амали полис даъватҳоро барои манъи истифодаи тирҳои резинӣ ва дастгоҳҳои партоби норинҷакҳо дубора тақвият бахшидааст. Ин силоҳҳо дар бисёре аз кишварҳои дигари Аврупо аз ҷониби полис истифода намешаванд ва солҳои охир борҳо аз ҷониби созмонҳои ҳомии ҳуқуқ, аз ҷумла «Афви байналмилал» ва коршиносони ҳуқуқи башари СММ, ҳамчун воситаҳои хатарнок ва номутаносиб танқид шудаанд.
Ин ҳодиса ҳамчунин боиси хашми ҷомеа гардида, пуштибонӣ аз ҳаракати эътирозиро афзоиш додааст. Ин ҳаракат охирин зуҳури норозигии амиқ аз ҳукумати президенти Фаронса Эммануэл Макрон дар остонаи интихоботи соли 2027 мебошад.
Себастян Рош, пажӯҳишгари соҳаи фаъолияти полис дар Маркази миллии таҳқиқоти илмии Фаронса, гуфт: «Фаронса аз лиҳози истифодаи силоҳ ва шумораи осебдидагон як ҳолати ғайриодӣ аст. Дар тӯли 12 рӯз мо чор мавриди осеби бебозгашт доштем ва ҳамаи онҳо ноболиғонанд».
Ӯ афзуд: «Ин сатҳ дар таърихи муосири Фаронса бесобиқа аст».
ДАЪВАТҲО БАРОИ МАНЪИ СИЛОҲҲОИ «КАМТАР МАРГОВАР»
Рош гуфт, ки Фаронса аз лиҳози истифодаи силоҳҳои «камтар марговар», аз қабили тирҳои резинӣ ва норинҷакҳои садодиҳанда, дар Аврупо фарқ мекунад. Ба гуфтаи ӯ, чунин силоҳҳо одатан барои назорати тартиботи ҷамъиятӣ дар Британия, Италия ва Олмон истифода намешаванд, ба истиснои шаҳри Ҳамбург. Ҳарчанд истифодаи онҳо дар Испания иҷозат дода шудааст, шумораи осебдидагон дар он кишвар нисбат ба Фаронса камтар аст.
Дар канори шаҳри Париж — Аржантея — як донишҷӯи 16-сола, ки пас аз фаҳмидани баста будани мактабаш ба хона бармегашт, аз ҷониби полис тир хӯрда, аз чашми чапаш осеб дид. Вакили ҳуқуқии ӯ София Кербаа ба Reuters гуфт, ки эҳтимол чашми писар осеби доимӣ дида бошад. Ба гуфтаи ӯ, маълум нест, ки наврас бо тири резинӣ ё чизи дигар осеб дидааст.
Дар наворе, ки Reuters дидааст, писар бо чашми хунолуд нишон дода мешавад.
Кербаа гуфт: «Ӯ дар вақти нодуруст дар ҷои нодуруст қарор дошт… ӯ маҷрӯҳ шудааст ва дар ҳолати шок қарор дорад».
Додситони масъули таҳқиқи ин парванда гуфт, ки тибқи гузориши полис, донишҷӯи маҷрӯҳшуда «эҳтимолан яке аз ду ҷавоне будааст», ки ба сӯи кормандони полис мушакҳои оташфишони идона партоб кардаанд. Полис дар посух ба онҳо тирҳои резинӣ истифода кардааст.
Вазорати корҳои дохилӣ ба саволҳо дар бораи ин парванда ва ҳамчунин парвандаи Иден посух надод.
Ҳомиёни ҳуқуқи башар, аз ҷумла созмони «Афви байналмилал», ва бархе сиёсатмадорон талаб доранд, ки истифодаи силоҳҳои «камтар марговар» ба таври доимӣ манъ карда шавад. Аммо иттифоқҳои касабаи полис мегӯянд, ки барои барқарор кардани тартибот дар ҳолатҳои хушунатомез ва таъмини амнияти худ ба ин силоҳҳо ниёз доранд.
Балле Багаёко, шаҳрдори Сен-Дени аз ҳизби чапгарои «Фаронсаи саркаш», ба Reuters гуфт: «Мо бояд истифодаи тирҳои резиниро қатъ кунем ва барои ба сифр расонидани шумораи донишҷӯёни маҷрӯҳшуда талош намоем. Ин ба мо имкон медиҳад, ки шиддати вазъро коҳиш диҳем».
Багаёко ба эътирозҳо дар шаҳри худ — Сен-Дени — ҳамроҳ шуд ва гуфт, ки мехоҳад ҷавононро аз амали полис ҳифз кунад.
Тьерри Клер, намояндаи иттифоқи касабаи полис, гуфт, ки ҷароҳатҳои вазнине ба монанди осеби Иден ё аз даст додани дасти кӯдаки дигар фоҷиаанд, аммо набояд усулҳои фаъолияти полиси Фаронса зери шубҳа гузошта шаванд. Ба гуфтаи ӯ, мушкил дар шиддати хушунатест, ки бархе ҷавонон содир мекунанд ва боиси афзоиши танишҳо мешавад.
Клер ба Reuters гуфт: «Вақте одамон ба сӯи даргирӣ ҳаракат мекунанд, мо чӣ гуна бояд посух диҳем? Агар имконоти истифодаи қувваи миёнаравро аз байн барем, танҳо истифодаи қувваи марговар боқӣ мемонад. Инро ба ҳеҷ ваҷҳ тасаввур кардан мумкин нест».